جزئیات تورم کالاها و خدمات در سال گذشته

علت افزایش یا کاهش نرخ تورم چیست ؟

علت افزایش یا کاهش نرخ تورم چیست ؟

همه اقتصاد خوانده ها و یا دانشجویان اقتصاد شاید بیش از هر قانون و اصل اقتصادى یک نمودار را همواره در ذهن خود دارند و آن نمودار معروف «عرضه و تقاضا» و محل تلاقى این دو نمودار و کشف قیمت از این تلاقى است .

اما قیمت کشف شده چگونه افزایش مى یابد و تورم چگونه شکل مى گیرد ؟ با تحلیل نمودار عرضه و تقاضا یا با تحلیل اقتصادى مشخص مى شود که تورم معمولا به دو علت شکل مى گیرد :

١- تورم cost push یا تورم فشار هزینه

تورمى که ناشى از افزایش قیمت نهاده هاى تولید یا مواد اولیه مى باشد. مثلا شما فروشنده آهن آلات هستید و با گران شدن پیوسته قیمت فولاد در بازار جهانى و به تبع آن در بازار ایران شرایط براى افزایش قیمت محصول شما ایجاد مى شود، بدون آنکه تقاضاى آن تغییر کرده باشد و این تورم cost push یا تورم ناشى از فشار هزینه است .

٢- تورم demand pull یا تورم ناشى از افزایش تقاضا

در این شرایط  با افزایش قدرت خرید آحاد جامعه یا افزایش تقاضاهایى به قصد سرمایه گذارى، تقاضا براى خرید بسیارى از کالاها و خدمات افزایش مى یابد و اگر عرضه نتواند خود را با این افزایش تقاضا همراه کند، تقاضا از عرضه پیشى گرفته و سبب افزایش قیمت ها مى شود .

نکته مهم در تحلیل دلایل افزایش یا کاهش نرخ تورم در کشور تورمى همچون ایران این است که چه در دوره افزایش یا دوره کاهش تورم، بتوانیم دلیل و نوع تورم شکل گرفته از منظر تورم cost push یا demand pull یا ترکیب آنها را شناسایی کنیم تا بتوانیم تحلیل کاملترى براى پیش بینى نرخ تورم داشته باشیم .

نکته اى جالب در روند کم نظیر کاهش نرخ تورم در دولت تدبیر و امید از سال ٩٢ تاکنون این است که کاهش تورم در ایران در این سالهاى اخیر به غیر از سیاست هاى مدبرانه بانک مرکزى در ایجاد انضباط پولى و همچنین تصمیم عقلایی دولت در عدم استقراض از بانک مرکزى که نقش مهمى در کاهش نرخ تورم داشته است اما دو عامل اصلى ایجاد تورم یعنى تورم cost push و تورم demand pull هم در این سه سال در مسیر عکس حرکت کرده اند .

به دلیل کاهش تاریخى قیمت نفت و تقریبا همه مواد اولیه از جمله سنگ و آهن و فولاد و مس و … در سطح جهان در طى چند سال اخیر نه تنها از منظر تورم فشار هزینه یا cost push فشار تورمى تازه اى ایجاد نشد که حتى با کاعش قیمت نیز مواجه بوده ایم و از طرف دیگر به دلیل کاهش درآمد میانگین در اقتصاد ایران و افزایش شکاف بین هزینه و درآمد در اقتصاد، تقاضاى موثر مردم به طور عمومى در اقتصاد ایران کاهش پیدا کرده است و این کاهش سبب شده است که تورم demand pull یا تورم ناشى از افزایش تقاضا در اکثر کالاها امکان ایجاد نداشته باشد .

با این شرایط است که به نظر مى رسد در صورت ادامه روند کاهشى نرخ تورم در ایران، باید در کنار شادمانى از این کاهش با تحلیل علت این کاهش و حرکت عکس دو عامل اصلى پیدایش تورم در طى سالهاى اخیر در ایران براى خروج اقتصاد ایران از رکود فراگیر احساس خطر کرد .

سیامک قاسمى

منبع: کانال تلگرام موسسه بامداد – @bamdad_institute

همچنین ببینید

چالش‌های پیش‌روی اقتصاد کشور

چالش‌های پیش‌روی اقتصاد کشور و راهکارهایی جهت رفع آن

چالش‌ها – رشد چشمگیر حجم پول و نقدینگی در اقتصاد کشور از طریق افزایش پایه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *