مقاله ی دیدگاهی چیست؟

مقاله ی دیدگاهی همانگونه که از عنوانش پیداست نوشتاری است که بیانگر دیدگاه نگارنده اش می باشد. با این توضیح که این مقاله عمدتا از تجارب و دانش ضمنی فرد دانشور برخاسته و در نهاد خود می تواند بسترساز ایده بوده و تمرکز و رسمیت را بعنوان ابعاد کلیدی ساختار با انعطاف و نوآوری مواجه کند.قرار نیست بر هر نوشته ای نام مقاله دیدگاهی بگذاریم . برای نمونه باید میان دل نوشته ، گزارش و دیدگاه تفکیک قایل شویم. در مقاله دیدگاهی شخص بصورت کیفی و در گردونه ای از توصیف به کاوش یا اکتشافی برمی خیزد که نوعا می تواند درلایه های مختلف اجتماعی رخنه کرده و حرف بزند.

این حرف زدن نشات گرفته از اطلاعات ارزشمندی است که در ذهن دانشور پردازش شده و حتی می تواند جنبه ی تصویری بخود گیرد.تصویری، بدین لحاظ که ذهن دانشور با بهره گیری از اطلاعات مکتسبه، از محیط ارتباطی منطقی میان اطلاعات برقرار نموده و باطرح نوعی پیشنهاد به بیان موضوعاتی می پردازد که ممکن است تاکنون مانند آن به ذهن کسی خطور نکرده باشد.برای نمونه دانشجویی که در کلاس بدقت به حرف های استاد گوش می کند، ممکن است در لابه لای گفته های استاد بناگاه در ذهنش جرقه ای ایجاد شود که درصورت بستر سازی و عینیت یابی بتواند خرمن نادانی را مرطوب سازد!

منظور از این «نادانی» پدیده نافهمی نیست. در مقاله دیدگاهی نادانی به مفهوم نفهمیدن جایگاهی ندارد . مقاله ی دیدگاهی با بهره گیری از دانش روز برای ندانستن جایگاهی ویژه قائل است. نه اینکه تداوم نادانی را بخواهد بلکه از این لحاظ که ذهن به  ندانسته ها بصورت مظروفی ناپخته و مستعدی می نگرد که قابلیت پخته شدن را با انسجام اطلاعات «هم پیوند» دارد.بنابراین در مقالات دیدگاهی، سلول های ناپخته، استعداد موفقیت و پختگی دارند. آنهم با همگرایی و جایگیری اطلاعاتی که بتواند جایگاه ویژه ای در ذهن یافته و بهنگام خروج، تبدیل به اطلاعاتی بشوند که دیگران با تسهیم و پیوند بخشی آن ها، بسترنوآوری را فراهم کنند. فراموش نشود که نویسنده ی مقاله دیدگاهی می تواند یکراست به اصل موضوع بپردازد. حال اگر کسی در نظر دارد همان مقالات دیدگاهی را هم نقد کند ، مجاز است در قالب مقالات شناخته شده، پیکره ی مقالات دیدگاهی را به وادی سنجشگری ببرد و یا بالعکس .

مقاله دیدگاهی، بهیچ عنوان یک نوشتار بسته نیست. بلکه نوشتاری است باز، که حتی در صورت ایجاز می تواند اشاراتی صریح یا ضمنی به چالش ها داشته و راه کار بدهد و چه بسا که بتوان از پیوند بخشی مقالات دانشی ، به استخراج مقالات  IsI نیز پرداخت یا اینکه پاره ای از وبلاگ های پرمخاطب فرهنگی ، اجتماعی یا مدیریتی را در گردونه ی مقالات دیدگاهی سازماندهی کرد. « برآیند » در مقالات دیدگاهی ( به تشخیص دانشور) سرحلقه ی مقاله و شمای کلی موضوع است. با این توضیح که در مقالات دیدگاهی بخش و بخش بندی فاقد مفهوم و تمامی متون بعنوان حلقه هایی مرتبط با هم نگارش می یابند و نتیجه گیری از حلقه های بهم پیوسته نیز در بطن پیکره مستتر و بعهده ی خواننده است تا جایی که زوایای ذهنی مخاطب را با خود درگیر ساخته و او را به سمت و سوی ایده وری رهنمون می دارد. مدیران ارشد می توانند منابع فکری مجموعه را بسته به جهت گیری های استراتژیک سازمانی  به تنظیم چنین مقالاتی ترغیب نموده و با اتخاذ رویکردهای خلاق محور، افرادی را به بازخوانی و ترکیب دیدگاه های مطروحه بگمارند یا در نشست های دانشی سازمان، چنین مقالاتی را حسب اقتضا، مورد استناد قرارداده و بر مبنای آن تصمیم گیری نمایند.کوتاه سخن اینکه، صلاح نیست مقالات را  صرفا در گونه های علمی ترویجی ، علمی پژوهشی و ... خلاصه کنیم و چنانکه در چارچوب استانداردهای ISI نگنجند، آنان را از گردونه ی ارزیابی خارج نموده و با دست خود برای خلاقیت و نوآوری بهانه تراشی و بعبارت بهتر ایجاد مانع کنیم و اثربخشی مقالات دیدگاهی را  بعنوان دریچه های ابراز بویژه در جامعه ی دانش محور ایرانی نباید کم اهمیت تلقی نموده یا نادیده بگیریم .

با سپاس وستایش. 

ارادتمند : سامرند داودی