گره خوردن برجام به سفره مردم

چگونه برجام به یک مساله ملی تبدیل شد و از حاکمیت گرفته تا عموم مردم خواستار حل و فصل این پرونده شدند؟ این شاید یکی از مهم ترین سوالاتی است که می توان در مورد پرونده هسته ای پرسید؛ اینکه پرونده هسته ای ایران چرا و چگونه تبدیل به پرونده ای ملی شد، چه شد که با وجود مخالفت های داخلی فراوان، اجماع نهایی بر سر آن ایجاد شد؟ برای پاسخ به این پرسش باید سیر پرونده هسته ای ایران را بررسی کنیم و ببینیم پرونده هسته ای ایران در این سال ها چه مراحلی را پشت سر گذاشته است؟

پرونده هسته ای ایران از زمان دولت اصلاحات هم مطرح بود. در آن زمان کشمکش هایی میان ایران و آژانس بین المللی هسته ای به وجود آمد. شورای حکام  به فعالیت های هسته ای ایران حساسیت  بسیاری نشان داد. ایران برای جلوگیری از افزایش این حساسیت ها و بالا گرفتن ماجرا، داوطلبانه بخشی از فعالیت های خود را متوقف کرد تا  ابهامات پیش آمده را مرتفع کند. ایران تلاش کرد این پرونده از مدیریت کار خارج نشود و اجازه ندهد این پرونده ابعاد وسیع تری پیدا کند.با اتمام دوره اصلاحات و روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد از همان آغز کار اعلام شد ایران همه فعالیت های متوقف شده خود در دولت قبل را از سر میگیرد. نتیجه آن بود که بخشی از فعالیت های هسته ای مجددا آغاز شد که نتیجه آن تشدید حساسیت شورای حکام بود.از همان زمان هم عنوان شده بود که اگر اتفاقی می خواهد بیفتد، باید تلاش شود این پرونده از شورای حکام خارج نشود، چون این کار عواقب سختی پیش رو خواهد داشت و باعث می شود مدیریت کار از دست ایران خارج شود . متاسفانه در آن زمان علاوه بر اینکه فعالیت های دیگری انجام شد، تبلیغ گسترده ای نیز صورت گرفت.

همچین ادبیانتی که اصولگرایان و به ویژه محمود احمدی نژاد انتخاب کرده بودند ابهام های جامعه جهانی را نسبت به پرونده ایران بیشتر و زمینه ای را فراهم کرد تا اینکه پرونده ایران از آژانس به شورای امنیت برود.

همان زمان احساس می شد که این پرونده روند خطرناکی را دارد طی می کند و می تواند عواقب سختی را برای ایران داشته باشد. در این میان هرچه برخی از مسئولان هشدار دادند که با این حساب پرونده روند سختی را دارد پیش میگیرد هیچ کدان از آقایان گوش شان بدهکار نبود.

از طرف دیگر صحبت های کودکانه و سخیفی هم مطرح شد که ما چنین و چنان می کنیم.غافل از اینکه این کارها زمینه را برای مخالفان فعالیت های هسته ای ایران فراهم می کند تا یک اجماع جهانی علیه ایران به و جود بیاورند. قدم به قدم قطعنامه های متعددی علیه ایران تصویب شد و همین قطعنامه ها زمینه ای را فراهم کرد تا ایران را محدود کنند.

ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا بی سابقه ترین تحریم ها را علیه ایران اجرایی کردند. ناگفته پیدا بود که این تحریم ها فضای سیاسی، اقتصادی و بین المللی ایران را دچار مشکلات زیادی می کند. اما مهم ترین هدف گذاری آن ها هدف گرفتن اقتصادد ایران بود.. دایره تحریم ها مدام تنگ تر و تنگ تر می شد و دراین میان اقتصاد تحت فشار زیادی قرار گرفته بود . از همه دشوارتر در این شرایط دریافت پول نفت بود. برای اقتصاد وابسته به نفت ایران، بسته شدن مبادی ورود دلارهای نفتی سختی های بسیاری داشت. ایران نفت می فروخت اما نمی توانست دلارهای آن را وارد ایران کند. نتیجه آن شد که تحریم هایی که ابتدا رنگ و بوی سیاسی داشت، کاملا اقتصاد و معیشت مردم را متاثر کرد.

فشار براقتصاد ایران چنان کرد که مردم در زندگی روزمره شان این تحریم ها را حس کردند. این اتفاق خوشایندی برای دولت نبود؛ چرا که مدام تلاش میکرد تا این پرونده روی مردم تاثیر بدی نگذارد و مثل یک پرونده عادی در محافل بین المللی دنبال شود اما این روند به شکل منفی ادامه پیدا کرد  که در عمل با زندگی مردم عادی درگیر شد.

در چنین وضعیتی فشار اجتماعی مردم زیاد شد و اجماعی در کشور به وجود آمد که می گفت اگر این جریان ادامه پیدا کند تبعات سنگینی برای کشور به همراه خواهد داشت. یعنی تمامی آحاد جامعه از این خسارت ها بیش از پیش آسیب می بینند.

همه بزرگان به این نتیجه رسیدند که باید این روند منفی متوقف شود. اما شاید مهم ترین دلیل این امر فشار خود مردم بود.اینکه می دیدند روز به روز تبعات منفی تحریم ها در زندگیشان بیشتر دیده می شود. به همین خاطر هم هست که در دوره های پیشین سران دولت به شدت مراقب بودند که این پرونده از روند عادی و تخصصی خود خارج نشود و زندگی عادی مردم را متاثر نکند.

هرچند که به نظر می رسد تحریم ها هر چقدر هم برای عده ای تلخ و سخت بوده، عده کمی از آن بهره بردند. به همین خاطر هم هست که همچنان شاهد مقاومت این عده هستیم.

البته یادمان باشد توانمندی کسانی که بار مذاکرات را برعهده داشتند نیز بسیار بالا بود و همه می دانیم که این توانایی ها بدون حمایت مقام معظم رهبری بی معنا بود. همه این عوامل در کنار هم یعنی فشارهای داخلی و هم تدبیر دولت  و به ویژه حمایت مقام معظم رهبری زمینه ای را فراهم کرد تا موانع داخلی و خارجی برای به سرانجام رسیدن این پرونده از سر راه برداشته شود.

منبع: به نقل ازهفته نامه تجارت فردا شماره ۱۷۰-ModirIran.ir

همچنین ببینید

یش بینی های اقتصادی سال 95 اقتصاد ایران

پیش بینی اقتصاد ایران در سال ۹۵

دکتر ایمانی راد: ارز کماکان در اقتصاد ایران کم خواهد بود و با فشار روی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *