مقدمه
شبکه پشتیبانی پایانه های فروش، بازوی اجرایی صنعت پرداخت است که تضمین می کند هزاران دستگاه کارتخوان در سراسر کشور به صورت مستمر و بدون وقفه در خدمت مردم باشند. اما این شبکه، برخلاف تصور رایج، صرفا به دانش فنی و تجهیزات وابسته نیست؛ بلکه به شدت به زیرساخت های بیرونی مانند حمل و نقل، انرژی و سوخت گره خورده است. هرگونه اختلال در این زیرساخت ها، به طور مستقیم بر توان عملیاتی کارشناسان پشتیبانی اثر می گذارد.
بخش اول: مسئله تامین سوخت در استان های مرزی و جنوبی
یکی از بارزترین نمونه های این عوامل بیرونی، وضعیت تامین سوخت در استان های مرزی و جنوبی کشور است. در این مناطق، به دلایل متعدد از جمله جلوگیری از قاچاق سوخت، سهمیه بندی با محدودیت های شدیدتری نسبت به سایر نقاط کشور اعمال می شود. این سیاست هرچند از منظر کنترل قاچاق قابل توجیه است، اما پیامدهای ناخواسته ای برای شبکه پشتیبانی به همراه داشته است.
چالش های عملیاتی
کارشناسان و همکاران پشتیبانی دستگاه های کارتخوان که برای ارائه سرویس مطلوب باید به نقاط مختلف استان سفر کنند، با معضل جدی تامین سوخت مواجه شده اند. در شرایطی که سهمیه سوخت استان به دلیل پهناوری جغرافیایی و پراکندگی مراکز خدماتی کافی نیست و سهمیه آزاد نیز به دلیل سیاست های مقابله با قاچاق حذف شده است، این همکاران مجبور شده اند سوخت مورد نیاز خود را از بازار آزاد و با قیمتی باور نکردنی تامین کنند.
این رقم، در مقایسه با قیمت مصوب سوخت، فاصله ای چند ده برابری دارد و عملا بخش بزرگی از درآمد این افراد را می بلعد.
بخش دوم: از یک مسئله پنهان تا بحران آشکار
نکته قابل توجه این است که این مشکل برای مدت ها از دید عموم جامعه پنهان مانده بود. شبکه پشتیبانی به عنوان یک بخش تخصصی و پشت صحنه صنعت پرداخت، معمولا در معرض توجه رسانه ها و افکار عمومی قرار ندارد. اما با تشدید محدودیت ها، این مسئله به نقطه بحرانی رسید:
-
در برخی استان ها، کارت های سوخت از جایگاه ها حذف شدند
-
سهمیه بندی به شکل محدودتری اعمال گردید
-
اختلال شدیدی در فرایند تامین سوخت به وجود آمد
این تحولات، مسئله ای که پیش از این صرفا یک هزینه اضافه برای شبکه پشتیبانی بود را به یک مانع جدی در ارائه خدمات تبدیل کرد.
بخش سوم: فشار مضاعف تورم بر شبکه پشتیبانی
چالش سوخت، در شرایطی به شبکه پشتیبانی تحمیل شده است که این شبکه طی سال های اخیر فشار سنگین تورم را نیز تجربه کرده است. هزینه های مختلف از جمله:
-
هزینه های حمل و نقل و جابه جایی
-
قیمت قطعات یدکی و تجهیزات
-
هزینه های نیروی انسانی و آموزش
-
هزینه های اداری و لجستیکی
همگی با نرخ های بالایی افزایش یافته اند. اما متاسفانه درآمد شبکه پشتیبانی، رشد متناسبی با این تورم نداشته است. این عدم تناسب، حاشیه سود را به شدت کاهش داده و توان مالی شبکه را برای سرمایه گذاری در بهبود خدمات تضعیف کرده است. حال در این شرایط دشوار، هزینه سوخت نیز به عنوان یک بار اضافه بر دوش این شبکه سنگینی می کند.
بخش چهارم: سایر عوامل بیرونی تاثیرگذار
هرچند مسئله سوخت در کانون این یادداشت قرار دارد، اما شایسته است به سایر عوامل بیرونی که بر شبکه پشتیبانی پایانه های فروش اثر می گذارند نیز اشاره شود:
-
نوسانات ارزی و تحریم ها: تاثیر مستقیم بر قیمت تجهیزات وارداتی و قطعات یدکی
-
محدودیت های زیرساختی: قطعی برق و اینترنت در برخی مناطق که دسترسی کارشناسان به سامانه های مرکزی را مختل می کند
-
شرایط اقلیمی و جغرافیایی: صعب العبور بودن برخی مسیرها در استان های پهناور
-
نوسانات اقتصادی و تورمی: افزایش هزینه های عملیاتی بدون رشد متناسب درآمد
جمع بندی و پیشنهادها
عوامل بیرونی، بخش جدایی ناپذیر و اجتناب ناپذیر فعالیت شبکه پشتیبانی پایانه های فروش هستند. مسئله تامین سوخت در استان های مرزی و جنوبی، نمونه ای روشن از این واقعیت است که سیاست های کلان اقتصادی و انرژی، می توانند پیامدهای عمیقی بر کیفیت خدمات عمومی داشته باشند؛ حتی در بخش هایی که ارتباط مستقیمی با آن سیاست ها ندارند.
در این راستا، پیشنهاد می شود:
-
بازنگری در سهمیه بندی سوخت برای مشاغل خدماتی و سیار، با در نظر گرفتن نیاز واقعی شبکه پشتیبانی
-
در نظر گرفتن تمهیدات ویژه برای کارشناسان فنی که به صورت مستمر در جاده ها و مناطق مختلف در رفت و آمد هستند
-
بازنگری در مدل درآمدی شبکه پشتیبانی به گونه ای که با هزینه های واقعی و تورم هماهنگ شود
-
ایجاد سازوکارهای جبرانی برای هزینه های غیرمترقبه ناشی از عوامل بیرونی
در نهایت، باید اذعان کرد که پایداری صنعت پرداخت، تنها به فناوری و زیرساخت های داخلی آن وابسته نیست؛ بلکه به هماهنگی و حمایت سایر بخش های اقتصادی و سیاست گذاری های کلان کشور نیز گره خورده است. بدون توجه به این پیوندها، تضمین ارائه سرویس مطلوب به مردم در بلندمدت با چالش های جدی مواجه خواهد بود.
نظرات (2)
محمد جوادهاتفی
۱۳۹۸/۱۰/۰۲ ۰۹:۳۲سپاسگذارم
صابر درفشی
۱۳۹۸/۰۹/۲۰ ۱۵:۳۶بنده مدیر عامل شرکت تجارت بینالملل عرفان ارس هستم ولی کارهای بزرگی هنوز نکردیم آیا امکان حضور در جمع این بزرگان برای اینجانب هست؟