همه میدانیم کار تیمی خوب است. احتمالاً در کارگاهها و کلاسهای کار تیمی هم شرکت کردهایم. اما در عمل هنوز بسیاری از سازمانهای ما تیم واقعی ندارند؛ آنچه داریم مجموعهای از افراد است که کنار هم کار میکنند و هر کدام بیشتر نگران سهم خودشان هستند. شاید درست باشد که کار تیمی را باید از کودکی یاد میگرفتیم و نگرفتهایم. اما حالا که میدانیم با کار تیمی بسیاری از مسائل سادهتر حل میشوند، چرا هنوز تیم واقعی نداریم؟ در این مقاله به این پرسش میپردازیم و گامهای عملی ساختن تیم را مرور میکنیم.
- گروه مجموعهای از افراد است؛ تیم هدف مشترک و مسئولیت مشترک دارد.
- مانع اول کار تیمی نگرش است: باور نداشتن به اینکه سرنوشتمان به هم گره خورده است.
- امنیت روانی، نقشهای روشن و هدف مشترک، پایه تیم اثربخش است.
- ابزار و فرایند مشترک، همکاری را از حرف به عمل میبرد.
تفاوت گروه و تیم
گروه، چند نفری هستند که در یک واحد یا پروژه کنار هم قرار گرفتهاند. تیم، گروهی است که:
- هدف مشترک دارد و همه آن را میشناسند.
- مسئولیت مشترک را پذیرفته؛ موفقیت یا شکست، مال همه است.
- وابستگی متقابل دارد؛ کار هر نفر به کار دیگری گره خورده است.
- قواعد کار مشترک دارد؛ درباره نحوه تصمیمگیری، ارتباط و حل اختلاف توافق کرده است.
چرا کار تیمی در سازمانهای ما سخت است؟
۱. نگرش: باور نداریم سرنوشتمان به هم گره خورده
مشکل اول در نگرش است. گویی چیزی نمیگذارد ببینیم موفقیت هر کدام از ما به موفقیت دیگران وابسته است. وقتی هر کس فقط به کارنامه شخصی خود فکر کند، اطلاعات را نگه میدارد، کمک نمیکند و از اشتباه دیگران خوشحال میشود.
۲. نظام پاداش فردی
اگر ارزیابی و پاداش فقط به عملکرد فردی گره خورده باشد، همکاری عملاً تنبیه میشود.
۳. نبود امنیت روانی
وقتی بیان نظر مخالف یا پذیرش اشتباه هزینه دارد، اعضا سکوت میکنند و تیم از خرد جمعی محروم میشود.
۴. نقشها و اهداف مبهم
وقتی معلوم نیست چه کسی مسئول چیست، یا کارها دوباره انجام میشوند یا روی زمین میمانند.
۵. رهبری کنترلگر
مدیری که همه تصمیمها را خودش میگیرد، جایی برای مسئولیتپذیری تیم باقی نمیگذارد. درباره این تله، مقاله تفویض اختیار، راز پنهان مدیران موفق را بخوانید.
ویژگیهای تیمهای اثربخش
پژوهشها و تجربه سازمانها نشان میدهد تیمهای اثربخش در چند ویژگی مشترکاند:
- امنیت روانی: اعضا بدون ترس نظر میدهند، سؤال میپرسند و اشتباه را میپذیرند.
- هدف روشن و معنادار: همه میدانند چرا این کار مهم است.
- نقشها و ساختار شفاف: هر نفر میداند از او چه انتظاری هست.
- اعتماد و قابلیت اتکا: کارها بهموقع و با کیفیت انجام میشوند.
- ارتباط باز: اطلاعات آزادانه جریان دارد. مقاله راهکارهای ارتباط بهتر با دیگران در این زمینه کمک میکند.
گامهای عملی تیمسازی
گام ۱: هدف مشترک را با تیم بسازید
هدف را دیکته نکنید؛ با تیم گفتوگو کنید که موفقیت در پایان فصل چه شکلی است. اهداف تیمی را میشود با OKR تعریف کرد؛ مقاله OKR چیست؟ را ببینید.
گام ۲: نقشها را روشن کنید
برای هر پروژه مشخص کنید چه کسی مسئول اجرا، چه کسی تصمیمگیرنده و چه کسانی مشاورند.
گام ۳: قواعد تیم را بنویسید
یک «توافقنامه تیمی» کوتاه: جلسات کی و چطور برگزار شوند، به پیامها در چه مدتی پاسخ دهیم، اختلافها را چطور حل کنیم.
گام ۴: امنیت روانی بسازید
مدیر اول باید خودش اشتباهش را بپذیرد، از نظر مخالف تشکر کند و پرسیدن را تشویق کند. نقد را متوجه کار کنید، نه شخص.
گام ۵: موفقیت را تیمی جشن بگیرید و بسنجید
بخشی از ارزیابی و پاداش را به نتایج تیمی وصل کنید و موفقیتها را با هم جشن بگیرید.
گام ۶: مرور منظم داشته باشید
پس از هر پروژه، بپرسید چه چیزی خوب پیش رفت و چه چیزی را باید تغییر دهیم. روش یادگیری بعد از اقدام ابزاری ساده برای همین کار است.
نقش ابزار در کار تیمی
وقتی وظایف، مسئولها و موعدها در یک سامانه مشترک دیده شوند، شفافیت بیشتر میشود و کسی منتظر پرسیدن نمیماند. در سامر پروژهها و وظایف تیم با مسئول و موعد مشخص در کنار اهداف ثبت میشوند تا همه تصویر مشترکی از کار داشته باشند. البته ابزار جای فرهنگ را نمیگیرد؛ فقط فرهنگ همکاری را آسانتر اجرا میکند.
سخن پایانی
تیم واقعی با شعار ساخته نمیشود؛ با هدف مشترک، نقشهای روشن، امنیت روانی و مدیری که خودش الگوی همکاری است ساخته میشود. از یک تیم کوچک شروع کنید و این گامها را تمرین کنید. اگر میخواهید مدیرانتان مهارت رهبری تیم و کوچینگ را یاد بگیرند، باشگاه مدیران ایران و دورههای آکادمی مدیران ایران همراه شما هستند.
پرسشهای متداول
تفاوت کار گروهی و کار تیمی چیست؟
در کار گروهی هر فرد مسئول سهم خودش است؛ در کار تیمی اعضا هدف و مسئولیت مشترک دارند و کارشان به هم وابسته است.
امنیت روانی در تیم یعنی چه؟
یعنی اعضا مطمئن باشند بیان نظر مخالف، پرسیدن سؤال یا پذیرفتن اشتباه، برایشان پیامد منفی ندارد.
اندازه مناسب یک تیم چقدر است؟
برای بیشتر کارها تیمهای کوچک، معمولاً بین چهار تا ده نفر، هماهنگی سادهتر و مسئولیتپذیری بیشتری دارند.
مدیرعامل آکادمی مدیران ایران و همبنیانگذار سامر
کوچ حرفهای توسعه فردی و سازمانی. پروفایل ندا مفاخری در باشگاه مدیران ایران
این مطلب چه میزان برای شما مفید بود؟
میانگین امتیاز 3.9 / 5. تعداد نظرات: 28
One thought on “کار تیمی در سازمان: چرا تیمهای ما واقعاً تیم نیستند و چطور تیم بسازیم؟”
مرسی خیلی کارزیبایی روانتخاب کرده بودین بااجازتون دان کردمش . باآرزوی موفقیت براشما دوست عزیز