اگه این مطلب رو خوندین، پس حتماً:
سیستم سازی برای شماست!
صفر تا صد سیستمسازی
با توضیح ساده + تصویر
هوش هیجانی یکی از مهارتهای نرم کلیدی برای مدیران و رهبران کسب و کارهاست.
رهبری یک سازمان برای انطباق با تغییرات و به منظور بقا و رشد در محیطهای جدید، ویژگیهای خاصی را میطلبد که عموما مدیران برای پاسخ به آنها با مشکلات بسیاری مواجه میشوند. یکی از مهمترین خصیصهها که میتواند به رهبران و مدیران در پاسخ به این تغییرات کمک کند، هوش هیجانی است.
رهبری یک سازمان برای انطباق با تغییرات و به منظور بقا و رشد در محیطهای جدید، ویژگیهای خاصی را میطلبد که عموما مدیران برای پاسخ به آنها با مشکلات بسیاری مواجه میشوند. یکی از مهمترین خصیصهها که میتواند به رهبران و مدیران در پاسخ به این تغییرات کمک کند، هـوش هیجـانی است.
به نظر میرسد هوش هیجانی میتواند شکل تکامل یافتهای از توجه به انسان در سازمانها باشد و ابزاری نوین و شایسته در دستان مدیران تجاری و تئوریسینهای بازار برای هدایت افراد درون سازمان و مشتریان برون سازمان و تامین رضایت آنها. هوش هیجانی موضوعی است که سعی در تشریح و تفسیر جایگاه هیجانهای و احساسات در توانمندیهای انسانی دارد.
مدیران برخوردار از هوش هیجانی، رهبران موثری هستند که اهداف را با حداکثر بهرهوری، رضایتمندی و تعهد کارکنان محقق میسازند. با توجه به اهمیت هوش هیجانی در مدیریت ، این مقاله به بررسی ابعاد هوش هیجانی در مدیریت ، رشد و توسعه رهبری در محیط کار و روش آموزش هوش هیجانی در مدیریت سازمان میپردازد.
هوش هیجانی (EI) شامل شناخت و کنترل هیجانهای خود است. به عبارت دیگر، شخصی که EI بالایی دارد، سه مولفه هیجانها را به طور موفقیتآمیزی با یکدیگر تلفیق میکند (مولفه شناختی، مولفه فیزیولوژیکی و مولفه رفتاری).
اصطلاح هوش هیجانی برای اولین بار در دهه ۱۹۹۰ توسط دو روان شناس به نامهای جان مایر و پیتر سالووی مطرح شد. آنان اظهار داشتند، کسانی که از هوش هیجانی برخوردارند، میتوانند عواطف خود و دیگران را کنترل کرده، بین پیامدهای مثبت و منفی عواطف تمایز گذارند و از اطلاعات عاطفی برای راهنمایی فرآیند تفکر و اقدامات شخصی استفاده کنند.
آنها، اصطلاح هوش هیجانی را برای بیان کیفیت و درک احساسات افراد، همدردی با احساسات دیگران و توانایی اداره مطلوب خلق و خو به کار بردند. در حقیقت این هوش مشتمل بر شناخت احساسات خویش و دیگران و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیمات مناسب در زندگی است. به عبارتی هوش هیجانی عاملی است که به هنگام شکست، در شخص ایجاد انگیزه میکند و به واسطه داشتن مهارتهای اجتماعی بالا منجر به برقراری رابطه خوب با مردم میشود.
هوش هیجانی بیانگر آن است که در روابط اجتماعی و در بده بستانهای روانی و عاطفی در شرایط خاص چه عملی مناسب و چه عملی نامناسب است. یعنی اینکه فرد در شرایط مختلف بتواند امید را در خود زنده نگه دارد، با دیگران همدلی نماید، احساسات دیگران را بشنود، برای به دست آوردن پاداش بزرگتر، پاداشهای کوچک را نادیده انگارد، نگذارد نگرانی، قدرت تفکر و استدلال او را مختل نماید، در برابر مشکلات پایداری نماید و در همه حال انگیزه خود را حفظ نماید.
مدیریت با هوش هیجانی ، می تواند سرنوشت موفقیت یک بیزینس را تعیین کند .
استفاده از هوش هیجانی در تجارت ایدهای نوین میباشد که برای بسیاری از مدیران و تجار جانیفتاده است. در واقع بیشتر مدیران کماکان ترجیح میدهند برای انجام کارها از مغزشان استفاده کنند تا از قلبشان. نگرانی اصلی آنها آن است که احساس همدلی و دلسوزی با همکاران و مشتریان آنها را از پرداختن به اهداف سازمان دور نماید.
در هر صورت همه بایستی قبول کنند که قواعد بازی در دنیای امروز متفاوت است و بایستی طبق قاعده روز عمل کرد. شرکتهای هوشمند برای نظارت بر تحولات بازار و همسو شدن با تغییرات سلیقهای و استفاده از قوانین تشویقی معمولا سیستم بازاریابی طراحی میکنند. سیستم بازاریابی فرآیندی کامل است که موجب هماهنگی شرکت با بهترین فرصتهای بازار میشود.
تجزیه و تحلیل بازار: معمولا شامل سیستمهای اطلاعاتی و تحقیقاتی بازار و بررسی بازارهای مصرفکننده و بررسی بازارهای سازمانی میباشد. محیط پیچیده و در حال تغییر است و همواره فرصتها و تهدیدهای جدیدی به همراه میآورد.
شرکت و سیستم استراتژیک آن باید محیط را همواره تحت نظر داشته باشند که این تحت نظر گرفتن محیط مستلزم دریافت اطلاعات زیادی میباشد. اطلاعاتی در مورد مصرفکنندگان و نحوه خرید آنها.
انتخاب بازارهای هدف: هیچ شرکتی توانایی تامین رضایت تمام مصرفکنندگان را ندارد. وجود شرکتهای مختلف و قوی در تولید کالاهای مشابه بیانگر تنوع و تشتت سلایق بین مصرفکنندگان میباشد.
هر شرکتی برای اینکه بتواند بهترین استفاده را از تواناییهای بالقوه خود نماید و بهترین جایگاه را در بازار انتخاب نماید و در وضعیت بهتری قرارگیرد، نیازمند بررسی چهار مرحلهای میباشد که شامل اندازهگیری و پیشبینی تقاضای تقسیم بازار، هدفگیری در بازار و جایگاهیابی در بازار میباشد.
تهیه ترکیب عناصر بازاریابی: یکی از اساسیترین مفاهیم در بازاریابی نوین همین مفهوم آمیخته بازاریابی میباشد. مجموعهای از متغیرهای قابل کنترل که شرکت آنها را در بازار هدف و برای ایجاد واکنش مورد نیاز خود ترکیب میکند.
این ترکیب در واقع ابزار دست تاجر میباشد برای اینکه بازار را تحت تاثیر قرار دهد. این ترکیب که شامل طراحی محصول، توزیع کالا، قیمتگذاری و تبلیغات پیشبردی است، کلید اصلی تجارت در بازارهای نوین میباشد.
اداره تلاشهای بازار: این مرحله شامل تجزیه و تحلیل رقبا و خطمشیهای رقابتی بازار و برنامهریزی، اجرا و سازماندهی و کنترل برنامههای بازاریابی است. شرکتها وجه مهمی از بررسیهای خود را باید روی رقبا بگذارند و به طور مداوم محصولات و قیمتها و شیوه توزیع و تبلیغات پیشبردی رقبا را از نزدیک پی بگیرند و بدانند که در چه وضعی هستند.
مدیریت در راس هرم سازمان بایستی برنامههای بازاریابی را تنظیم نماید و بعد با برانگیختن همه افراد در همه سطوح برنامه را اجرایی نموده و برای اطمینان از اجرای برنامهها و رسیدن به اهداف، کنترل داشته باشد و ممیزی بازاریابی را نیز فراموش ننماید.
هوش هیجانی در تک تک مراحل فوق میتواند جهت دهنده مدیریت شرکت باشد. همه ما داستان کارآفرینان بزرگ را شنیدهایم که از هوش تحصیلی بالایی برخوردار نبودهاند و در دانشگاه وضعیت مطلوبی نداشتهاند؛ اما با تکیه بر هوش هیجانی خود بزرگترین شرکتهای دنیا را ایجاد نمودهاند.
بزرگترین تجار و کارآفرینان معمولا تاکید فراوانی بر غرایز خود دارند و برای آنچه در خصوص بازار حس میکنند، اهمیت بسیار بالایی قائلند. وقتی فورد به مهندسان خود با تاکید میگوید این نام من است که بالای این شرکت نوشته شده است و بعد تصمیم مورد نظر خود را اجرا میکند، بیانگر هوش هیجانی اوست.
این بدان معناست که انسانهایی در بازار بسیار اثر گذارند و خوب میدانند در ورای همه منطقهای ریاضی و علمی نیروی الهام و احساس کارساز است.
نیرویی که از بشر اولیه تاکنون همواره همراه بوده است و ما را نیز که در سر خط حرکت تاریخ قرار داریم همان گونه یاری مینماید که اجداد اولیهمان را یاری میکرد. در واقع مدیران موفقی که ساختار علمی بازار را میشناسند و هوش هیجانی را همچون خون بدان تزریق مینمایند، شگفتی میآفرینند.
مدیران و تجاری که هوش هیجانی بالایی دارند؛ یعنی کسانی که احساسات خود را به خوبی میشناسند و هدایت میکنند و احساسات دیگران را نیز درک میکنند و هدفمند با آن برخورد میکنند، در اداره بازار ممتازند. این افراد حتی در زندگی فردی نیز خرسند و کارآمدند و توانی را در اختیار دارند که موجب میگردد افرادی مولد باشند.
در اجرای برنامههای هوش هیجانی در سازمان باید به چند اصل مهم کاربردی توجه داشت. این اصول کاربردی عبارتند از:
امروزه بسیاری از سازمانها دستخوش تغییرند و هرگونه تغییر نیازمند کارکنان و مدیرانی است که انطباق پذیر بوده و با تغییرها سازگار شوند.
در این میان تعامل اجتماعی به شیوهای شایسته و ثمربخش برای بیشتر مدیران و رهبران به عنوان عنصر کلیدی در مدیریت تغییرهای سازمانی اهمیت فزایندهای دارد. سازمانها برای اینکه بتوانند در محیط پرتلاطم و رقابتی امروز باقی بمانند، بایدخود را به تفکرهای نوین کسبوکار مجهز سازند و به طور مستمر خود را بهبود بخشند.
رهبری این گونه سازمانها بسیار حساس و پیچیده است و زمانی این حساسیت دو چندان میشود که رهبر با تغییرهای انطباقی روبهرو باشد که بسیار متفاوت از تغییرهای فنی است.
مشکلات فنی از طریق دانش فنی و فرآیندهای متداول حل مساله قابل حل هستند، در حالی که مشکلات انطباقی در برابر این گونه راهحلها متفاوت است. رهبری یک سازمان برای انطباقپذیری با تغییرها و به منظور بقا و رشد در محیطهای جدید کسب و کار، ویژگیهای خاصی را میطلبد که عموما مدیران برای پاسخ به آنها با مشکلات بسیاری مواجه میشوند.
بررسیها نشان داده است که گوی رقابت آینده را مدیرانی خواهند برد که بتوانند به طور اثربخش و نتیجه بخش با منابع انسانی خود ارتباط برقرار کنند. در این زمینه هوش هیجانی (EMOTIONAL INTELLIGENCE=EI) یکی از مولفههایی است که میتواند به میزان زیادی در روابط مدیران با اعضای سازمان نقش مهمی ایفا کند.
خرید و فروش و بازار و مدیریت و تجارت به صورتی اجتنابناپذیر با عامل انسانی سروکار دارند. چه در محیط داخل سازمان که سلول اصلی تشکیلدهنده واحدها افراد میباشند و چه در محیط خارج از سازمان که مدیریت با عوامل متعدد انسانی سروکار دارد.
از دولتمردانی که قوانین تجاری را تدوین میکنند و گروههای مرجع اجتماعی مثل قهرمانان ورزشی و هنرمندان که سلایق مردم را در خرید اجناس و رواج مد جهت دهی مینمایند و نهاد خانواده که به خصوص در خریدهای بزرگ کانون اصلی مشورت میباشند و مشتریان نهایی که خریداران اصلی هستند تا نمایندگیهای فروش و توزیع، همگی عامل انسان را به عنوان هسته مرکزی با خود همراه دارند.
هوش هیجانی به عنوان توانایی درک احساسات و نیاز دیگران کمک بسیار کارسازی است در جهت هدایت دیگران در راهی که منتهی به اهداف بلندمدت و کوتاهمدت سازمانی و رضایت افراد و جامعه میشود.
با توجه به اینکه هوش هیجانی، توان استفاده از احساس و هیجان خود و دیگران در رفتار فردی و گروهی در جهت کسب حداکثر نتایج با حداکثر رضایت است. بنابراین، تلفیق دانش مدیریتی و تواناییهای هیجانی در مدیریت میتواند در سوق دادن افراد به سوی دستیابی به هدف کارساز و مفید باشد.
مبحث هوش هیجانی (EQ یا EI) در دهههای اخیر به یکی از مهمترین ارکان موفقیت فردی و شغلی تبدیل شده است. در ادامه، لیستی از معتبرترین و شناختهشدهترین کتابها در این زمینه را به همراه نام نویسنده و شرح مختصری از ایده اصلی هر کتاب برای شما آماده کردهام:
۱. هوش هیجانی: چرا میتواند مهمتر از ضریب هوشی (IQ) باشد؟
۲. هوش هیجانی ۲.۰
۳. اجازه احساس کردن (مجوز حس کردن)
۴. چابکی هیجانی (انعطافپذیری عاطفی)
۵. کار با هوش هیجانی
۶. کاربرد هوش هیجانی در دنیای واقعی
پیشنهاد برای شروع یادگیری هوش هیجانی :
اگر میخواهید پایه و اساس علمی را بدانید، با «دانیل گولمن» شروع کنید. اما اگر به دنبال تمرینهای عملی برای بهبود سریع رفتارها و واکنشهای خود هستید، «هوش هیجانی ۲.۰» بهترین نقطه شروع است. اگر یادگیری از طریق فیلم آموزشی برایتان جذاب تر است دوره آموزشی هوش هیجانی هم می تواند شروعی عالی برای آموزش هوش هیجانی باشد.
تست هوش هیجانی ، برای سنجش میزان هوش هیجانی ما طراحی شده است و شما در اینجا می توانید به شکل رایگان دانلود بفرمایید.
هوش هیجانی یا Emotional Quotient (EQ)، توانایی شناخت، درک، مدیریت و ابراز صحیح احساسات خودمان و همچنین توانایی درک و تاثیرگذاری بر احساسات دیگران است. به زبان ساده، هوش هیجانی یعنی اینکه بتوانیم در موقعیتهای مختلف، رفتاری سنجیده و همدلانه داشته باشیم و اسیر واکنشهای تکانشی و هیجانات زودگذر نشویم.
ضریب هوشی (IQ) به تواناییهای شناختی، منطقی، حل مسئله و یادگیری تحصیلی اشاره دارد و تا حد زیادی ژنتیکی و ثابت است. اما هوش هیجانی (EQ) به مهارتهای ارتباطی، درک عواطف و مدیریت رفتارها مربوط میشود. در حالی که IQ بالا ممکن است باعث شود شما در یک دانشگاه خوب قبول شوید یا استخدام شوید، این EQ بالا است که باعث میشود در محیط کار پیشرفت کنید، رهبر خوبی باشید و روابط سالمی بسازید.
خبر خوب این است که برخلاف IQ که پس از سنین رشد تقریباً ثابت میماند، هوش هیجانی یک مهارت کاملاً اکتسابی است. هر فردی در هر سنی میتواند با تمرین، خودآگاهی، آموزش و تکنیکهای روانشناختی، سطح هوش هیجانی خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
طبق نظریه دانیل گولمن (مشهورترین نظریهپرداز این حوزه)، هوش هیجانی ۵ رکن اساسی دارد:
خودآگاهی: شناخت دقیق احساسات و نقاط ضعف و قوت خود.
خودتنظیمی: کنترل احساسات و واکنشها (بهویژه در شرایط بحرانی).
انگیزه درونی: داشتن اشتیاق برای رسیدن به اهداف، فراتر از پول یا شهرت.
همدلی: درک احساسات و دیدگاههای دیگران.
مهارتهای اجتماعی: توانایی برقراری ارتباط موثر، حل تعارضات و شبکهسازی.
افرادی که EQ پایینی دارند معمولاً نشانههای زیر را بروز میدهند:
سریع عصبانی میشوند و واکنشهای تهاجمی دارند.
همیشه دیگران را مقصر اشتباهات خود میدانند.
در درک احساسات دیگران ناتوانند و حرفهای بیموقع میزنند (فقدان همدلی).
تابآوری کمی در برابر استرس و انتقاد دارند.
در حفظ روابط دوستانه و عاطفی طولانیمدت دچار مشکل هستند.
شنوندگان بسیار خوبی هستند.
قبل از واکنش نشان دادن به اتفاقات بد، مکث میکنند و فکر میکنند.
بهراحتی میتوانند اشتباهات خود را بپذیرند و عذرخواهی کنند.
مرزهای مشخصی دارند و میتوانند بدون پرخاشگری “نه” بگویند.
در کار تیمی موفقاند و به دیگران حس ارزشمندی میدهند.
تحقیقات نشان میدهد که بیش از ۸۰ درصد موفقیت افراد در ردههای مدیریتی و رهبری به هوش هیجانی آنها بستگی دارد. در محیط کار، افراد با EQ بالا بهتر میتوانند استرس کاری را مدیریت کنند، در مذاکرات موفقتر عمل میکنند، تعارضات بین همکاران را حل میکنند و محیطی امن و سازنده برای تیم خود ایجاد میکنند.
تستهای معتبر مختلفی برای سنجش EQ وجود دارد. یکی از معتبرترین آنها، تست هوش هیجانی «برادبری و گریوز» و همچنین تست «بار-آن» (Bar-On) است که نمرات شما را در بخشهای مختلف (مثل خودآگاهی، مدیریت استرس، خلق و خو و…) میسنجند و نقاط قوت و ضعف شما را نشان میدهند. که سایت مدیران ایران در همین صفحه به شکل رایگان تست هوش هیجانی را برای شما گذاشته است.
صفر تا صد سیستمسازی
با توضیح ساده + تصویر
نکات کوتاه و کاربردی
در کانال «بله» مدیران ایران
آموزش پیشنهادی