مهارت تصمیم گیری مدیران

ده اصل کلیدی برای تصمیم گیری

آنـچه در این مقاله می‌خوانیم
4.8
(89)

تصمیم گیری یک مهارت کلیدی برای مدیران است .و در این مورد کتابهای زیادی منتشر شده است .کتاب ۵۳ اصل تصمیم گیری از جمله کتاب های خوب برای تقویت تصمیم گیری برای مدیران است . که در این پست به ده اصل آن خواهیم پرداخت . مطالعه این کتاب باعث نمیشود که دیگر تصمیم های احمقانه نگیرید.

همچنین باعث نمیشود که دیگر در زندگی پشیمان نشوید. اما کمک میکند که در گیر ودار تصمیم گیری و استرس های آن در مورد «نحوه مواجهه با تصمیم گیری » بهتر فکر کنید. هیچ فرمول ساده و راه میان بری برای تصمیم گیری وجود ندارد . اما روش هایی هست که با استفاده از آنها میتوانیم تصمیم های بهتری بگیریم. هیچ تصمیمی کامل و بدون ایراد نیست اما این دلیل نمیشود تا از تصمیم گرفتن بترسیم.در بیشتر موارد تصمیم نگرفتن بدترین گزینه ممکن است.آشنایی با دیدگاه های این کتاب کمک میکند تا به شکلی متفاوت در مورد تصمیم های پیش رویتان فکر کنید.

مهارت تصمیم گیری مدیران

اصل ۱ : قبل از تصمیم گیری های مهم کمی بخوابید

کم خوابی میتواند به تصمیم گیری های فجعه امیز بیانجامد. مطالعات نشان  میدهد که یک چهارم تصادفات در بزرگراهها ناشی از خستگی و خواب آلودگی رانندگان است. فاجعه اتمی آمریکادر شیفت شب روی داد.اگر در شرایطی قرار گرفته اید که باید از بین چند گزینه مختلف یکی را انتخاب کنید این انتخاب را به زمانی که به اندازه ی کافی خوابیده اید ،موکول کنید. اگر قرار است تصمیم مهمی بگیرید ،تمام شب را با نگرانی در مورد آن بیدار نمانید. نظرات و فکر های خود را یادداشت کنید و بخوابید ،فردا صبح میتوانید به آنها مراجعه کرده و تصمیم بگیرید.تا حد امکان بکوشید در زمان تصمیم گیری سرحال و با انرژی باشید ،چشمهایتان کاملا باز باشد و با اطمینان تصمیم بگیرید.

اصل ۲: آزاد بودن ذهن و تمرکز ،کمک بزرگی برای تصمیم گیری است

بهترین ایده ها ،معمولا در هنگام دوش گرفتن ،دویدن یا پیاده روی و حتی هنگام خواب به سراغ ما می آیند.چرا؟چون در این زمان ها آرامش داریم و میتوانیم تمرکز کنیم. کاری که در زندگی روزمره و محیط های کاری امروزی امکان پذیر نیست.آزاد بودن ذهن و تمرکز برای تصمیم گیری های خلاقانه ، یک ضرورت است.بسیاری از اوقات اگر ذهن شما در فضا و موقعیت مناسبی باشد پاسخ صحیح خود به خود بدان راه می یابد.اگر به دیوار بسیار بزرگی رسیدید دست به تبر و پتک نبرید. همه چیز با نیروی فیزیکی حل نمیشود. با تمرکز فکری راحت تر میتوانید راهی برای عبور از این دیوار بیابید.

اصل۳: از مشکل فاصله بگیرید

چقدر خوب میشد اگر میتوانستیم هر تصمیمی را چند روز ،به حالت تعویق در آوریم و سپس ،مجددا آن را بررسی کنیم.  در این صورت احتمالا میتوانستیم تصمیم های بهتری بگیریم. اگر فرصت کافی ندارید تا ازط صورت مسئله به اندازه ی کافی دور شوید ،سعی کنید در ذهن خود ،از آن فاصله بگیرید.در ذهن خود تصور کنید که گزینه مورد نظر را انتخاب کرده اید و آینده ای را در ذهنتان مجسم کنید که بر اساس تصمیم شما شکل گرفته است. سپس دنیا را در حالتی تصور کنید که گزینه های دوم و سوم و…. شما انتخاب شده است. بررسی کنید که نتیجه کدام یک بهتر است؟ انتقال تصمیم از یک چارچوب فکری به چارچوب و فضایی متفاوت کمک میکند از مسئله فاصله بگیرید و راه حل های بهتری پیش رویتان قرار گیرد. شاید در افق جدید تصمیم گیری ساده تر باشد.

اصل ۴ : از دنیای واقعی فاصله نگیرید

واقع گرا باشید. اگر میخواهید تصمیمی را به صورت جدی و درست تحلیل کنید ،آن را به فضای ایده های مجرد واقعی بیاورید. وقتی از دریچه دنیای واقعی به مسائل نگاه کنید ،برای آنها پاسخ های متفاوتی می یابید. قبل از تصمیم گیری های مهم ،بکوشید برای اعداد و ارقامی که در اختیارتان قرار داده میشود ،مصداق ها و مثالهایی عینی خلق کنید.بکوشید روند اجرایی شدن تصمیم خود را تصور کرده و تاثیر آن را بر زندگی خودتان و سایر انسانها بسنجید.تصمیم ها ،مانند هر کالای دیگری باید برچسب قیمت داشته باشند.هزینه این تصمیم چقدر است؟ آیا شما حاضر به پرداخت آن هزینه هستید؟بسیاری از تصمیم گیری ها در فضای مجرد ذهنی خوب هستند اما در دنیای واقعی فاجعه می آفرینند. تصمیم های خود را قبل از اینکه پا به دنیای واقعی بگذارند تصور کنید. به کمک این روش ،در مورد نتایج دقیق تر فکر خواهید کرد و تصمیم های بهتری اتخاذ خواهید نمود.

اصل ۵ : از یک فرآیند سیستماتیک استفاده کنید

استفاده از یک فرآیند سیستماتیک در تصمیم گیری ،میتواند مانع دخالت پیش فرض ها و بروز بسیاری از اشتباهات در تصمیم گیری ها شود. با یکار گیری یک روش سیستماتیک ، مطمئن خواهید بود که کلیه گزینه ها با دقت و به صورت بی طرفانه مورد توجه قرار گرفته اند و شما قربانی پیش فرض ها و برداشت های خود نشده اید. ضمنا به یاد داشته باشید که این فقط شما نیستید که تلاش میکنید به طور سیستماتیک فکر کنید و تصمی بگیرید.همچنین باید به منطقی بودن تصمیم ها توجه داشته باشیم.بسیاری از دلایلی که برای تصمیم گیری ها میشنویم ،بیش از آنکه « توضیح تصمیم » باشد « توجیه تصمیم » هستند.در صورتی که زمان کافی در اختیار دارید ،از فرآیندهای تصمیم گیری سیتماتیک استفاده کنید.

اصل ۶ : شیوه تصمیم گیری خود را بشناسید

باید روش تصمیم گیری مورد علاقه خود را بشناسید. بدیهی است که شما همیشه به یک سبک تصمیم گیری نمیکنید. بلکه احتمالا با توجه به موضوع و نوع تصمیم مورد نظر ،شیوه خاصی را انتخاب میکنید.علاوه بر اینکه باید سبک تصمیم گیری خود را بشناسید لازم است سبک تصمیم گیری سایر انسانهایی که در اطراف شما قرار دارند را هم بشناسید.تشخیص شیوه تصمیم گیری تان و شیوه تصمیم گیری کسانی که با شما در ارتباط هستند فرصتی فراهم میکند تا بتوانید راه های مختلف نگاه به یک مسئله ی واحد را بشناسید و با استفاده از آن تصمیم های خود را بهبود بخشید.

اصل ۷ : برای اینکه تصمیم گیرنده خوبی باشی ، باید تصمیم های اشتباه بسیاری بگیرید

شاید این اصل در نگاه اول زیاد منطقی به نظر نرسد چون بیشتر ما فکر میکنیم یک تصمیم گیر حرفه ای کسی است که سابقه ای طولانی از تصمیم گیری های درست با خود همراه دارد ، اما این طور نیست.یک اشتباه خوب میتواند بهتر از ده ها تصمیم درست چیز به آدم بیاموزد.برای اینکه تصمیم گیری های خوبی داشته باشید مرتکب اشتباه شوید. اشتباه کنید و اجازه دهید دیگران هم اشتباه کنند.سعی کنید برخی گام های عملی غیر منتظره بردارید، حتی اگر به موفقیت قطعی آنها اطمینان ندارید.این تجربه ها روش تصمیم گیری شما را در آینده تحت تاثیر قرار خواهد داد.  

اصل ۸ : از اشتباه های خود درس بگیرید

صرف اشتباه کردن کافی نیست. باید آماده باشید تا از نتایج اشتباهات خود چیز یاد بگیرید.بررسی سیستماتیک تصمیم های گذشته و درس گرفتن ار آنها ،بیش از مدرک رسمی مدیریت ارزش دارد.پنجشنبه شب ها یا شنبه صبح های خود را صرف بررسی تصمیم های هفته گذشته تان کنید. این کار را میتوانید به صورت فردی یا به همراه یکی از اعضای تیم تان انجام دهید. چه تصمیم هایی گرفتید؟ چطور میتوانستید آنها را بهبود دهید؟این تجربه چطور میتواند مهارت های تصمیم گیری شما را در آینده بهبود بخشد؟

اصل۹ : آموزش در آستانه خطر

ما تصمیم های نادرستی را که به نتایج فاجعه آور منجر نشوند ، به سادگی فراموش میکنیم و تمام ذهنمان تنها بر روی تصمیم هایی که واقعا به فاجعه منجر شده اند ،متمرکز میشود.به تصمیم گیری هایی بیاندیشید که شما را تا آستانه بحران پیش برده اند ، هرچند دست تصادف و احتمال ، شمارا از دام نتایج بسیار تاسف بار آنها رهانیده باشد. از آنها درس بگیرید و رفتار خود را برای آینده تغییر دهید.

اصل ۱۰ : از تصمیم گیری های دیگران درس بگیرید

همان اندازه که باید وقت و انرژی خود را صرف یادگیری از اشتباهات گذشته تان کنید ، باید به یادگیریاز اشتباهات دیگران هم توجه داشته باشید. تصمیم گیری های مهم دیرگران را مطالعه و بررسی کنید و ببینیدچه عواملی در موفقیت یا شکست آن تصمیم ها نقش داشته اند. البته « مطالعات موردی » و « شبیه سازی شرایط واقعی »  میتوانند به شما کمک کنند تا تصمیم گیری را تمرین کنید و بدون نگرانی ار عواقب منفی تصمیم ها به اتخاذ تصمیم بپردازید.از یاد مبرید فرصت های یادگیری شما به اندازه ی تصمیم های اشتباهی است که در زندگی میگیرید. تصمیم های نادرست قبلی ، مبنای تصمیم گیری های نادرست بعدی شوند

منبع:  کتاب تصمیم گیری نگذارید
نویسنده : روبرت گانتر مترجم : محمد رضا شعبانعلی انتشارات : نص

فایلهای صوتی درمورد تصمیم گیری

خلاصه کتاب تصمیم گیری

معرفی کتاب تصمیم‌گیری

کتاب تصمیم‌گیری نوشته مارتین ریوز به یکی از بنیادی‌ترین مهارت‌های انسانی می‌پردازد: انتخاب در شرایط عدم قطعیت. در دنیای امروز، مدیران، کارآفرینان و حتی افراد عادی هر روز با تصمیم‌هایی روبه‌رو هستند که پیامدهای بلندمدت دارند. بسیاری از این تصمیم‌ها نه کاملاً قابل پیش‌بینی هستند و نه بر اساس قواعد ساده قابل حل.

ریوز در این کتاب تلاش می‌کند نشان دهد که مشکل اصلی تصمیم‌گیری این نیست که افراد اطلاعات کافی ندارند؛ بلکه اغلب نمی‌دانند چه نوع تصمیمی در مقابل آن‌ها قرار دارد. به بیان دیگر، پیش از آن‌که روش تصمیم‌گیری را انتخاب کنیم باید ماهیت مسئله را بشناسیم.

این کتاب با معرفی چند چارچوب استراتژیک برای انواع مختلف تصمیم‌ها، کمک می‌کند تا افراد بدانند در هر وضعیت چه رویکردی مناسب‌تر است.


درباره نویسنده

مارتین ریوز (Martin Reeves) استراتژیست برجسته کسب‌وکار و رئیس مؤسسه BCG Henderson Institute است. او سال‌ها در حوزه استراتژی سازمانی، پیچیدگی سیستم‌ها و تصمیم‌گیری در محیط‌های نامطمئن تحقیق کرده است.

کارهای او معمولاً بر این پرسش تمرکز دارد:

چگونه سازمان‌ها می‌توانند در محیط‌های پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی تصمیم‌های مؤثر بگیرند؟

دیدگاه ریوز ترکیبی از مدیریت استراتژیک، نظریه پیچیدگی و علوم رفتاری است.


ایده مرکزی کتاب

پیام اصلی کتاب این است که هیچ روش واحدی برای تصمیم‌گیری وجود ندارد.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند تصمیم‌گیری یک فرایند عمومی است:

جمع‌آوری اطلاعات → تحلیل → انتخاب بهترین گزینه.

اما در واقعیت، نوع تصمیم‌ها بسیار متفاوت است. برخی تصمیم‌ها قابل پیش‌بینی هستند، برخی دیگر در محیط‌های بسیار پیچیده و پویا اتفاق می‌افتند.

ریوز توضیح می‌دهد که اشتباه بزرگ بسیاری از مدیران این است که یک نوع روش تصمیم‌گیری را برای همه مسائل به کار می‌برند.

او پیشنهاد می‌کند ابتدا باید بفهمیم:

  • محیط تا چه حد قابل پیش‌بینی است
  • چه میزان کنترل بر نتایج داریم
  • سطح پیچیدگی مسئله چقدر است

بر اساس این عوامل می‌توان تصمیم گرفت که کدام استراتژی تصمیم‌گیری مناسب‌تر است.


چارچوب‌های اصلی تصمیم‌گیری در کتاب

1. تصمیم‌گیری تحلیلی (Classical Strategy)

این رویکرد زمانی مناسب است که:

  • محیط نسبتاً پایدار باشد
  • اطلاعات کافی وجود داشته باشد
  • روابط علت و معلول قابل پیش‌بینی باشد

در چنین شرایطی بهترین روش این است که:

  • داده‌ها جمع‌آوری شوند
  • گزینه‌ها تحلیل شوند
  • بهترین گزینه انتخاب شود

مثال:

برنامه‌ریزی تولید در یک کارخانه با تقاضای نسبتاً پایدار.


2. تصمیم‌گیری تطبیقی (Adaptive Strategy)

وقتی محیط پیچیده و متغیر است، پیش‌بینی دقیق آینده تقریباً غیرممکن می‌شود.

در چنین شرایطی رویکرد بهتر این است که:

  • آزمایش‌های کوچک انجام دهیم
  • از بازخورد بازار یاد بگیریم
  • به‌طور مداوم تصمیم‌ها را اصلاح کنیم

مثال:

استارتاپ‌هایی که مدل کسب‌وکار خود را در طول زمان تغییر می‌دهند.


3. تصمیم‌گیری شکل‌دهنده (Shaping Strategy)

در برخی موارد سازمان‌ها صرفاً با محیط سازگار نمی‌شوند، بلکه خود محیط را شکل می‌دهند.

این رویکرد شامل:

  • ایجاد اکوسیستم
  • همکاری با شرکای مختلف
  • تغییر قواعد بازی در بازار

مثال:

شرکت‌هایی مانند اپل یا آمازون که اکوسیستم‌های جدید ایجاد کردند.


4. تصمیم‌گیری دیدگاهی (Visionary Strategy)

وقتی یک رهبر تصویر روشنی از آینده دارد، می‌تواند مسیر جدیدی ایجاد کند حتی اگر داده‌های زیادی وجود نداشته باشد.

در این حالت:

  • الهام‌بخشی
  • جسارت
  • رهبری قوی

نقش مهمی دارند.

مثال:

ایجاد محصولی کاملاً جدید که قبلاً وجود نداشته است.


مفاهیم کلیدی کتاب

تشخیص نوع مسئله

قبل از هر تصمیم باید پرسید:

آیا مسئله قابل پیش‌بینی است یا نه؟

بسیاری از خطاهای مدیریتی ناشی از تشخیص اشتباه ماهیت مسئله هستند.


نقش عدم قطعیت

ریوز تأکید می‌کند که در بسیاری از تصمیم‌های مهم، اطلاعات کامل وجود ندارد. بنابراین تلاش برای قطعیت کامل اغلب باعث تاخیر یا فلج تحلیلی می‌شود.


آزمایش و یادگیری

در محیط‌های پیچیده، بهترین راه تصمیم‌گیری آزمایش‌های سریع و کم‌هزینه است.

این رویکرد به سازمان‌ها اجازه می‌دهد بدون ریسک بزرگ، مسیر درست را پیدا کنند.


انعطاف‌پذیری استراتژیک

یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها توانایی تغییر استراتژی در زمان مناسب است.

تصمیمی که امروز منطقی است ممکن است فردا کارآمد نباشد.


مهم‌ترین درس‌های کاربردی کتاب

  • قبل از تصمیم‌گیری، ماهیت مسئله را تشخیص دهید.
  • همه تصمیم‌ها را با یک مدل ذهنی حل نکنید.
  • در محیط‌های پیچیده آزمایش کنید نه اینکه فقط تحلیل کنید.
  • عدم قطعیت بخشی طبیعی از تصمیم‌گیری است.
  • تصمیم‌های بزرگ را می‌توان با آزمایش‌های کوچک بررسی کرد.
  • انعطاف‌پذیری اغلب مهم‌تر از برنامه‌ریزی دقیق است.
  • سازمان‌های موفق معمولاً چند رویکرد تصمیم‌گیری را ترکیب می‌کنند.

نقد و بررسی تحلیلی

نقطه قوت اصلی کتاب این است که تصمیم‌گیری را از یک مهارت فردی ساده به یک چارچوب استراتژیک چندبعدی تبدیل می‌کند.

به جای ارائه یک فرمول عمومی، کتاب نشان می‌دهد که نوع مسئله تعیین‌کننده نوع تصمیم است.

با این حال، برخی منتقدان معتقدند که مثال‌های کتاب بیشتر در حوزه مدیریت سازمانی است و برای زندگی شخصی کمتر توسعه داده شده است.


مقایسه با کتاب‌های مشابه

Thinking, Fast and Slow – Daniel Kahneman

این کتاب بیشتر بر خطاهای شناختی در تصمیم‌گیری فردی تمرکز دارد.

Decisive – Chip Heath

تمرکز این کتاب بر روش‌های عملی برای بهبود تصمیم‌های شخصی و مدیریتی است.

Good Strategy Bad Strategy – Richard Rumelt

این کتاب بیشتر درباره تفکر استراتژیک در سازمان‌ها است.

در حالی که کتاب ریوز بیشتر روی تشخیص نوع محیط تصمیم‌گیری تمرکز دارد.


این کتاب برای چه کسانی مناسب است

  • مدیران و رهبران سازمان‌ها
  • کارآفرینان و بنیان‌گذاران استارتاپ
  • مشاوران مدیریت
  • افرادی که با تصمیم‌های پیچیده مواجه هستند
  • علاقه‌مندان به استراتژی و مدیریت

نقل‌قول‌های کلیدی (بازنویسی تحلیلی)

  • کیفیت تصمیم‌ها اغلب به درک درست ماهیت مسئله بستگی دارد، نه صرفاً به تحلیل داده‌ها.
  • در محیط‌های پیچیده، یادگیری سریع مهم‌تر از پیش‌بینی دقیق است.
  • سازمان‌های موفق می‌دانند چه زمانی باید برنامه‌ریزی کنند و چه زمانی باید آزمایش کنند.

جمع‌بندی نهایی

کتاب تصمیم‌گیری مارتین ریوز نشان می‌دهد که تصمیم‌های خوب نتیجه داشتن یک روش ثابت نیستند، بلکه حاصل انتخاب روش مناسب برای هر موقعیت هستند.

در دنیایی که عدم قطعیت و پیچیدگی به‌سرعت در حال افزایش است، توانایی تشخیص نوع مسئله و انتخاب استراتژی مناسب می‌تواند تفاوت میان موفقیت و شکست را تعیین کند.


نکات کلیدی کتاب

انعطاف‌پذیری استراتژیک یک مزیت رقابتی است.

تصمیم‌گیری یک مهارت واحد نیست.

نوع محیط، نوع تصمیم را تعیین می‌کند.

تحلیل داده برای همه مسائل کافی نیست.

آزمایش و یادگیری در محیط‌های پیچیده ضروری است.


برای مطالعه بیشتردر این زمینه این کتاب را هم پیشنهاد می کنیم :

دانلود کتاب صوتی دشواری انتخاب (تناقض انتخاب) | بری شوارتز

این مطلب چه میزان برای شما مفید بود؟

میانگین امتیاز 4.8 / 5. تعداد نظرات: 89

آموزش پیشنهادی

دوره جامع هوش مصنوعی برای مدیران

15,000,000 تومان

مقالات پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + 6 =

این سایت از اکیسمت برای کاهش جفنگ استفاده می‌کند. درباره چگونگی پردازش داده‌های دیدگاه خود بیشتر بدانید.

نکات کوتاه و کاربردی
در کانال «بله» مدیران ایران